Η οπτικότητα της σύγχρονης μικρομυθοπλασίας

Χριστοδούλου Δήμητρα Ι.

Πλάι στην άποψη που συνδέει την καλλιέργεια και τη διάδοση των μικροαφηγήσεων με τις τεχνολογικές καινοτομίες της σύγχρονης εποχής, η Δήμητρα Ι. Χριστοδούλου επιχειρεί και μια κάπως διαφορετική προσέγγιση, προτείνοντας να αναγνώσουμε τις μικροαφηγήσεις ως αποτυπώσεις της οπτικής εμπειρίας.

[…] από το σύνολο της διεθνούς βιβλιογραφίας προκύπτει ότι η σύγχρονη μικρομυθοπλασία τείνει να αυτονομηθεί και να εγκαταλειφθεί η επιφανειακή ιδέα ότι πρόκειται για υποκατάστατο του διηγήματος, της νουβέλας ή του μυθιστορήματος ή για μία μόδα που θα ξεπεραστεί. Μερικοί κριτικοί αποδίδουν την εμφάνιση και διάδοσή του στην αδυναμία συγκέντρωσης του σύγχρονου ανθρώπου που μοιράζει το χρόνο του σε πολλές ταυτόχρονες δραστηριότητες. Γεγονός που ενέχει μία δόση πραγματικότητας, λόγω της αύξησης του ρυθμού της καθημερινής ζωής και της οπτικής αντίληψης που έχουμε καλλιεργήσει μέσω της αλματώδους τεχνολογικής ανάπτυξης των Νέων Μέσων. Ωστόσο, θεωρούμε, ότι αν ήταν αρκετή η σύνδεση με τα Νέα Μέσα για την εξάπλωσή της, θα έπρεπε να έχει σημειωθεί μείωση των σύγχρονων επικών μυθιστορημάτων φαντασίας. Αντιθέτως, έχουν τεράστια απήχηση και συνιστούν έναν από τους επικερδέστερους κλάδους της πολιτιστικής βιομηχανίας, όπως η κινηματογραφική μεταφορά π.χ. του Άρχοντα των δαχτυλιδιών, του John Tolkien, του Χάρι Πότερ, της J. K. Rowling, της σύγχρονης σκανδιναβικής αστυνομικής λογοτεχνίας, κλπ. Ξοδεύουμε, πράγματι, μεγάλο μέρος της ζωής μας μπροστά σε μικρές και μεγάλες οθόνες που αντιπαραθέτουν την εικόνα με το λόγο. Η εικόνα στη σύγχρονη μικρομυθοπλασία λειτουργεί όπως η λεπτομέρεια στο διήγημα. Συχνά σε αυτή εστιάζει, σε μια απλή ή σύνθετη αστραπιαία εικόνα και τη φωτίζει μεταφορικά ή μετωνυμικά (συνεκδοχικά). Η οπτικότητα της σύγχρονης μικρομυθοπλασίας φαίνεται ότι αποτελεί ειδοποιό εγγενές στοιχείο της και θα μπορούσε να μελετηθεί εκτενώς στο εγγύς μέλλον […]. Πράγματι, η εστίασή της στη στιγμή της εμπειρίας του κειμένου, η ανάγλυφη οπτικότητά της στοχεύει στην αποτύπωσή της στη μνήμη του αναγνώστη και στη συμμετοχή του ως προς τη συμπλήρωση των κενών […].

Δήμητρα Ι. Χριστοδούλου, Η μικρομυθοπλασία (microfiction, flash fiction, minificción) ως πολιτισμικό φαινόμενο: μελέτη για ένα νέο διεθνές κι εθνικό είδος λόγου. Αδημοσίευτη μεταπτυχιακή εργασία, Τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού Παντείου Πανεπιστημίου, Αθήνα 2013, σ. 48-49.

Λογοτεχνικά κείμενα
Κριτικά κείμενα